Potrawy wielkanocne

Podobnie jak w Wigilię spożywamy tradycyjne staropolskie potrawy wigilijne, tak samo w Niedzielę Wielkanocną zasiadamy zgodnie z tradycją do śniadania wielkanocnego, jedząc pyszne potrawy i ciesząc się wspólnie w to radosne święto. Zgodnie z tradycją w Sobotę Wielkanocną święciło się pokarmy i w Niedzielę Wielkanocną spożywało się je podczas śniadania wielkanocnego. Wówczas dzielimy się również jajkiem i składamy sobie wzajemnie życzenia. Podczas tradycyjnego śniadania wielkanocnego spożywało się zimne jajka (bo święcone dzień wcześniej) oraz zimne mięsiwa. Dlaczego tak? Otóż zwyczaj nakazywał, by w Wielkanoc nie rozpalać “wielkiego ognia” i należało również jak najbardziej ograniczyć wszelkie prace domowe, w tym gotowanie.

Wielkanoc poprzedza w kościele katolickim 40-dniowy post. Dawniej ludzie rzeczywiście przez ten okres nie jedli mięsa i słodkich produktów, a jedynie postne zupy, śledzie, kapustę itp. Dlatego po zakończeniu postu na stole wielkanocnym w Niedzielę Wielkanocną pojawiają się przede wszystkim mięso, wędliny i wspaniałe słodkie ciasta. Oczywiście nigdy nie może zabraknąć jajek, symbolu odradzającego się życia i nadziei na powtórne życie. Spożywamy wówczas jajka faszerowane, jajka dodajemy do wielkanocnego żuru. Najważniejszym daniem na stole wielkanocnym była w dawnej Polsce (i jest chyba do dziś) szynka wędzona w jałowcowym dymie oraz wszelkie kiełbasy domowej produkcji. Koniecznie nie mogło zabraknąć białej kiełbasy. Wielkanocne mięsiwa to także pasztet domowego wyrobu, rolada z indyka i pieczony schab. Schab można zapiec z jabłkami, śliwkami, z szynki można przygotować małe roladki.

Tradycyjne zupy, spożywane w Niedzielę Wielkanocną to żur i barszcz biały. Obie zupy podajemy z białą kiełbasą i jajkiem. Dobrze przygotowany biały barszcz jest mniej kwaśny i bardziej aromatyczny od żuru. Różnica wynika z zakwasu – zakwas na barszcz biały przyrządzany jest z mąki pszennej i wywaru z wędzonki, natomiast zakwas na żur – z maki żytniej razowej. W Niedzielę Wielkanocną spożywało się tradycyjnie także bigos z kapusty duszonej z mięsem i kiełbasą, podlewany winem.

Jak makowce i piernik to tradycyjne ciasta wigilijne, tak na wielkanocnym stole pojawiają się mazurki i baby. Wielkie drożdżowe baby, pulchne i silnie lukrowane to jeden z najpyszniejszych elementów wielkanocnej uczty. W zależności od upodobań i indywidualnych gustów możemy przyrządzić babę biszkoptową, babkę cytrynową, babkę piaskową, babkę migdałową i inne. Obok wielkich bab koniecznie muszą znaleźć się mazurki – migdałowy mazurek z bakaliami, mazurek owsiany, mazurek marcepanowy itd.