Tradycyjne dania staropolskie

Kuchnia staropolska była bardzo różnorodna i z pewnością pyszna, o czym możemy przekonać się czytając same przepisy dań staropolskich lub opisy dawnych uczt. Kuchnia staropolska była z pewnością tłusta, wysokokaloryczna, sycąca i pożywna. Wiele w niej było najróżniejszego rodzaju mięsiw i wędlin. W dawnej Polsce spożywano w dużych ilościach dziczyznę, ale także wieprzowinę, drób, wytwarzano kiełbasy i pasztety o najróżniejszych smakach. Współcześnie dwie kiełbasy – kiełbasa jałowiecka i kiełbasa myśliwska – zostały zarejestrowane na unijnej liście produktów wysokiej jakości jako “gwarantowane tradycyjne specjalności”. Podstawą każdego posiłku był także wypiekany w każdym domu przez gospodynie chleb o niepowtarzalnym smaku i aromacie. 

Kuchnia staropolska była zróżnicowana także regionalnie i w różnych miejscach w Polsce jedzono nieco inaczej. W regionalnej kuchni śląskiej dominują i zawsze dominowały potrawy mięsne. Wyroby mięsne i różnorodne rolady to podstawa kuchni Górnego Śląska. Regionalnymi śląskimi potrawami mięsnymi są m.in. karminadle, krupniok. Śląska kuchnia to również słynne w całej Polsce kluski śląskie, żur śląski, wodzionka, modra kapusta. Kuchnia podhalańska związana jest silnie z warunkami geograficznymi i klimatycznymi Podhala. Dużo tam różnego rodzaju klusek ziemniaczanych, ale góralskie jedzenie to dla nas przede wszystkim sery owcze – oscypek, bryndza podhalańska oraz kwaśnica – zupa z kiszonej kapusty z mięsem i ziemniakami.

W mniej popularnej kuchni kaszubskiej, z racji nadmorskiego położenia, dominują ryby – śledzie, szproty, flądry, łososie dorsze oraz słodkowodne gatunki – węgorze, sandacze, szczupaki, okonie. W tradycyjnej kuchni kaszubskiej spotyka się również dania z drobiu, szczególnie z gęsi oraz liczne potrawy z ziemniaków, np. golce, plińce. Słynne kaszubskie zupy to zupa z brukwi lub zupa z maślanki (tzw. dziadowska). W podlaskich potrawach znaleźć można dużo kulinarnych wpływów z Litwy, Białorusi i Ukrainy z racji geograficznej bliskości tych narodów. Tradycyjne potrawy podlaskie – kindziuk litewski, kołduny tatarskie lub sękacz – przybyły tu z krajów ościennych.

Osobną dziedziną są staropolskie potrawy świąteczne. Dania wigilijne – kutia, kluski z makiem, barszcz, kapusta z grochem, karp, śledzie – znane są w Polsce od wieków. Podobnie w dawnej Polsce i dziś jada się w czasie Świąt Wielkiej Nocy zimne mięsiwa, żur z białą kiełbasą i jajkiem, pieczony schab i inne. Nie mogło na świątecznych stołach zabraknąć i słodkich przysmaków. W Boże Narodzenie są to pierniki, makowce, a w Wielkanoc – pulchne drożdżowe baby i mazurki.